Galata Kulesi - Tarihi-Mimari Eserler
Dervişler.Net Anasayfa

Forumda toplam 24.969 konu paylaşıldı... Bu konulara toplam 145.283 yorum yapıldı. Bugün 0 konu ve 0 ileti gönderildi.. Toplam : 22783 üyeli aileyiz.
Dervişler Mekanında, Galata Kulesi, konusunu okuyorsunuz... Bu konu 4421 defa okundu.İsim benzeri konuları sayfanın altından takip edebilirsiniz.
Hayırlı paylaşımlar diliyoruz. Aradığınız konuyu bulamadıysanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. Yazı alıntılarında kaynak(www.dervisler.net) gösterilmesi rica olunur.

Dervişler Mekanında paylaşılan en güzel konu:{Galata Kulesi}   Okunma sayısı 4421 defa

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Türkoğlu

  • Çalışkan Üye
  • ***
  • İleti: 398
  • Konu: 151
  • Derviş: 5047
  • Teşekkür: 0
Galata Kulesi
« : 08/05/09, 17:02 »


Galata Kulesi

İstanbul Beyoğlu ilçesinde Galata’da Bizans devrinde XII. yüzyıldan itibaren İtalyan asıllı Ceneviz yerleşimi başlamıştır. Bizans’ın iyice zayıfladığı XIV. yüzyılda ise kolonilerinin etrafını saran surların bir parçası olarak da deniz seviyesinden 35 m. kadar yükseklikteki, arazinin en yüksek yerine, Haliç girişiyle Marmara’ya hâkim bir yerde karadan gelecek tehlikeleri önlemek maksadıyla, önce kalın bir burç inşa etmişlerdir. Bizanslıların Büyük burç (Megalos Pyrgos) Cenevizlilerin ise İsa Kulesi (Christea turris) diye tanımladıkları bu burç Galata Kulesi’nin esasını teşkil etmektedir. Daha sonra Bizans tahtının iki ortağı olan VI. İoannes Kantakuzenos ile V. İoannes Palaiologos arasındaki iktidar çekişmelerinden istifade ederek 1348’de bu kuleyi inşa etmişlerdir.

Cenevizlilerin 1349 yılında inşaatını tamamladıkları, surların günümüzdeki Lüleci Hendek Sokağı’nda Küçükkule kapısı üzerindeki Ceneviz ve Bizans armalarının yanındaki bir levhada yazılıdır. Kayalık ve killi şistli bir zemin üzerine yuvarlak olarak taştan inşa edilmiş olan bu kule Ortaçağ askeri mimarisine uygun bir biçimde dış zeminden yüksek bir girişi vardı. Dışarı ile olan irtibatını ise kalın zincirlerle tutturulmuş, ahşaptan açılır-kapanır bir köprü sağlıyordu. Kulenin eteğindeki sur duvarı ile aradaki açıklıktaki avluda bulunan Büyük ve küçük kule kapıları ile yerleşime bağlanmıştı. Kulenin zemininde 1.50 m. yükseklik ve 0.72 m. genişliğindeki bir kanal ise büyük bir olasılıkla gizli bir sarnıca veya suyoluna ulaşıyordu.
Kule’nin 1446’da Galata Podestası Baldassaro Maruffo tarafından yükseltildiğini gösteren mermer bir kitabede yazılıdır. Fetihten sonra Fatih Sultan Mehmet Galata surlarının bir kısmı ile kuleyi de 7.5 m. kadar yıktırmıştır. 1509’da “Küçük Kıyamet” olarak adlandırılan depremde kule büyük hasar görmüş ve Mimar Murad bin Hayreddin tarafından onarılmıştır.

Bugün kulenin üçüncü katını dışarıdan dolaşan tuğladan yapılmış iki kuşak ile beşinci kattaki pencerelerin sivri kemerleri ve kulenin üstünü örten sivri çatı Osmanlı tarzındadır. XVI. yüzyılda Kasımpaşa Tersanesi’nde çalıştırılan Hıristiyan esirler burada oturtulmaktaydı. 1552’de bir İspanyol, esirlerin bu kulede yaşadığını, ölenlerin ise hendeklere gömüldüğünü yazmıştır.1774’de İstanbul’a gelen gezgin Pierre Lescalopier, Galata’daki bu kulenin bir zindan olarak kullanıldığından söz etmektedir. 1582–1588’de İstanbul’da esir olarak bulunan Mıchael Heberer ise “etrafı yüksek duvarlarla çevrili geniş bir avlu ortasındaki pek yüksek yuvarlak gövdeli kulenin” içinde çeşitli işlerde çalıştırılan 1500 kadar esirden söz etmektedir.

Galata kulesi Sultan III. Selim zamanında 25 Temmuz 1794 yangınında tekrar büyük zarar görmüştür. Bu yangından sonra duvar yüksekliği 2 m.ye kadar indirilmiş ve buraya üç oda, bir divanhane ve dört köşesine de çıkma şeklinde dört adet camlı cumba ilave edilmiştir. Yanan sivri ahşap külah da yenilenmiştir. Bu onarımdan sonra kulenin aldığı şekli gösteren en önemli belge devrin saray mimarı Ignaz Melling’in yaptığı gravürdür. Bu dönemde bir de buraya sesini her taraftan duyurabilecek güçte kös ve davul konulmuştur. XVIII. yüzyılda burada bir mehterhane takımının yaşadığı, müzik aletlerinin tamiri için verilmiş 1780 tarihli bir dilekçeden anlaşılmaktadır.1791’de İstanbul’a gelen Salaberry ismindeki seyyah kitabında buradan gelen kös ve davul seslerinden bahsetmektedir. İnciciyan ise XVIII. yüzyılın başından itibaren burada yangınları gözetleyen ve kös vurarak bunu şehrin diğer mahallelerine bildiren bir teşkilat olduğunu yazmaktadır. 1861’de İstanbul’a gelen gezginlerden Joanne İsambert Galata Kulesi’nden 141 merdivenle çıkılan 8 katlı bir kule ve sivri külahının içinde ise bir güvercinlik bulunduğundan söz etmiştir. 1875’de gelen Charles de Mouy ise en üst katın ve külahın içinin özel surette beslenen kuşlarla dolu olduğunu yazarak İsambert’i desteklemektedir.

Sultan III. Selim zamanındaki onarım için şair Avni’nin yazdığı tarih kasidesi ise şöyledir:

“O şehinşahı cihan Hazret-i Sultan Selim
Bânii saltanat ü zılli hüdâvendi ezel
Çün harab olmuş idi âteş ile bu kulle
Etti tecdid anı ol Pâdişah-ı fahr-i düvel
Pasbanlığı içün yandı yakıldı ammâ
Hıl’atın giydi çerağ oldu yine kail-i evvel
Kâfiristanı idüb âteşi kahr-ı sûzan
Eylesün mülkünü âbâd Hüdâ azze ve cell
Dedi tecdîdine menkuut ile Aynî târih
Yenilendi Galata Kullesi pek oldu güzel
1209 (1794–1795) .”

1831 yangınında tekrar yanan kule yeniden onarılmıştır. Bu yangında Sultan III. Selim’in yaptırttığı dört cumbalı külah tamamen yanmıştır. Bu onarım sırasında en üst kata ampir üslubunda 14 adet pencereli ve yüksek tavanlı bir salonu olan bir kat ile onun üstünde yine 14 pencereli bir cihannüma katı ile etrafı çepeçevre dolaşan bir açık balkon ilave edilmiştir. Bu son kata ortada 5 ahşap sütuna oturan 40 basamaklı ahşaptan bir döner merdiven ile çıkılıyordu. Sivri çatısı da bir öncekine göre daha dik bir külah ile kapatılmış ve üzeri kurşun kaplanmıştır.

Sultan II. Mahmud’un yaptırdığı bu onarımı anlatan giriş kapısının üzerindeki şair Pertev tarafından yazılmış olan kitabe ise şöyledir:

“Nizam-ı devlet Hazret-i Sultan Mahmud Hân
Kıyam-ı mülkü millet kehf-i ümmet sâye-i Yezdân
Uluvvi himmetidir ol şehinşah-ı dil âgâhın
İden saat be saat an bean dünyâyı âbâdân
Bu kulle ez-kezâ yanmışdı yapdı eskiden a’lâ
Görüb bağrı yanıklar bildi neymiş şîre-i ihsan:
Bu kulle zînet-i şehr-i Stanbul olsa şâyeste
Menâr-ı kulle-i ikbâl ü şevket dense de şâyân
Buna rif’at veren bu rütbe feyz-i istikamettir
Olur ibret şinâsan irtifâi bâmına hayrân
Bu kulle peşte-i kaaf’a sezâdır olsa harf endâz
Anın fahriyesi anka bunun şehnâmesi devrân
Cihânı sâye-i lûtfunda kılsun serteser mâmur
Dil-i hâsidden özge kalmasun hiç külbe-i virân
Sezâ Pertev güherle zeyn olunsa seng-i târihi
Bu kulle pek metin oldu pek âlâ yapdı Mahmud Han
1248. ”

Kuleye eklenen bu katlara bir kahvehâne ile yangın gözcüleri yerleştirilmiştir. 1875’de çıkan bir fırtınada sivri külah çok zarar gördüğünden kaldırılmış ve yerine sekizgen şeklinde ahşap bir kat ilave edilmiş, ortada bulunan döner merdiven kaldırılarak yerine 45 derece eğimli bir ahşap merdiven yapılmış bir de uzun bir bayrak direği dikilmiştir. Galata Kulesi bu şekli ile 1964 yılı restorasyonuna kadar gelmiştir. Bu restorasyon sırasında kule Sultan II. Mahmud dönemindeki haline getirilmiştir.

Duvar kalınlığı 3.75 m. olan Galata Kulesi’nin dıştan çapı 16.45 m. içten ise 8.95 m.dir. Üç ile dördüncü kat arasındaki merdiven tekniği diğer katlardan farklıdır. Asıl girişten dördüncü kata kadar kulenin yalnız bir tarafında duvarın içine gömülmüş bir taş merdiven bulunmaktadır. Bu merdiven bir kattan diğerine tek tarafta bir yarım daire şeklindedir. Dördüncü kattan itibaren ise merdivenler ahşaptır. Kuledeki bütün mimari unsurlar 4 üncü kattan itibaren olan kısmın Türk yapısı olduğunu gösterir. Beşinci kattaki 0.35 m. çapında yedi tane top namlusu lumbarı dikkati çekmektedir. Bunların fetihten sonra yapılan inşaatta açıldığı kesindir.

Türk ve Dünya tarihinde ilk uçan adam unvanını taşıyan Hazerfan Ahmet Çelebi Okmeydanı’ndaki ilk tecrübesini yaptıktan sonra Galata Kulesi’nden Üsküdar’a doğru bütün İstanbul halkının gözleri önünde, kollarına taktığı kocaman kanatları ile uçmuş ve Üsküdar’daki Doğancılar Parkı’nın olduğu yere inmiştir. Günümüzdeki planör tekniğinin öncüsü olarak da kabul edilen bu uçuş için Ahmed Çelebi kuşları örnek aldığı gibi rüzgâr akımlarını da hesaplamıştır. Onun bu uçuşunu Sarayburnu’ndaki Sinan Paşa Köşkü’nden seyreden Sultan IV. Murad önce Hazerfan Ahmet Çelebi’ye bir kese altın vererek ödüllendirmiş sonra da Cezayir’e sürgüne yollamıştır.

Galata Kulesi’nde 1960 yılında başlatılan restorasyon ve çevre temizliği ile kule ve meydanı çağdaş bir görünüme sokulmuştur. 2000 yılında tekrar küçük bir onarım ve düzenleme yapılarak kule turizme açılmıştır. Dokuz katlı olan bu kulenin yedinci katına kadar asansörle çıkılmakta, son iki kat için merdiven kullanılmaktadır. Dokuzuncu kattaki mekân gündüzleri kafeterya ve restoran olarak hizmet vermektedir. Ziyaretçiler her gün 9.00–19.00 saatleri arasında kuleyi gezebilmektedirler.

Konu Adresi: http://www.dervisler.net/galata-kulesi-t11437.0.html



sana senden olur her ne olursa başın selamet bulur dilin durursa.....

Çevrimdışı Türkoğlu

  • Çalışkan Üye
  • ***
  • İleti: 398
  • Konu: 151
  • Derviş: 5047
  • Teşekkür: 0
Yanıt: Galata Kulesi
« Cevapla #1 : 08/05/09, 17:06 »
 GALATA KULESİ

İstanbul'da Galata'da alt kısmı Ceneviz, üst kısmı Osmanlı yapısı kule.
Galata'ya XIV. yüzyıldan itibaren ya¬vaş yavaş sahip olarak burada bir kolo¬ni kuran İtalyan asıllı Cenevizliler. Bizans Devleti'nin iyice zayıfladığı bu yüzyıl içinde kolonilerinin etrafını surlarla çevir¬dikleri vakit bu arazinin en yüksek nok¬tasında, deniz seviyesinden 35 m. yük¬seklikte Haliç girişiyle Marmara'ya hâ¬kim bir yerde burçların hepsinden kalın bir kule inşa etmişlerdi. Bugünkü Gala¬ta Kulesi'nin esasını teşkil eden bu burç, karadan gelecek bir tehlikeye karşı Ga¬lata surlarının kuzey tarafını koruyor, Haliç'ten ve Boğaz kıyısından yukarı uza¬nan sur duvarlarının birleştiği yerde bu¬lunuyordu. Surların başkulesini teşkil eden bu burcu Bizanslılar Büyük Burç (Megalos Pyrgos). Cenevizliler ise İsa Ku¬lesi (Christea turris) olarak adlandırmış¬lardı. Bizans yapısı olan ve Haliç girişini kapatan zincirin bir ucunun bağlandığı kule ise kıyıda bulunuyordu. Kastellion denilen bu ikinci müstahkem kulenin mahzen kısmı Türk devrinde önce depo olarak kullanılmış ve XVIII. yüzyılda Ye¬raltı Camii adıyla ibadet yerine dönüş¬türülmüştür. Genellikle bu iki tahkimat unsuru birbirine karıştırılmıştır.
Galata'da 1316'dan itibaren Ceneviz imtiyaz bölgesinin güçlenmeye başlama¬sı sonunda, Bizans İmparatorluğu'nun iki taht ortağı VI. loannes Kantakuzenos ile V. loannes Palaiologos arasındaki ik¬tidar çatışmalarından istifade eden Ce¬neviz idaresi 1348 yılında acele ile Gala¬ta tahkimatının ana unsuru olan kuleyi yaptırmış, bunu sur duvarlarına bağla¬yarak hendeği de derinleştirmiştir. Bu bilgiyi veren Nikeforos Gregoras'a gö¬re, loannes Kantakuzenos Cenevizliler'i cezalandırmak istediyse de bunu başa¬ramamıştır. Evvelce kulenin hemen he¬men eteğinde, günümüzdeki Yüksek-kaldırım caddesiyle Lülecihendeği cad¬desi köşesinde bulunan Küçükkule Ka¬pısı yanında mevcut Sanct Nicolaus burcu üzerindeki bir levhada görülen Cene¬viz ve Bizans armaları ile 1349 yılı bu ta¬rihî bilgiyi destekliyordu.
Cenevizliler, XIV. yüzyılın ikinci yarısı ile XV. yüzyılın ilk yansı içinde kule çev¬resindeki tahkimatı devamlı geliştirdiler, 1445 veya 1446'da kuleyi de yükseltti¬ler. Öteden beri Doğu Akdeniz, Adalar ve Karadeniz ticaretindeki rakiplerine karşı Türkler'le dost geçinme siyasetini takip eden Cenevizliler, Galata tahkima¬tında yapacakları "yüksek bir kule" için İl. Murad'dan malzeme ve borç para is¬temişlerdi; bu yardıma karşılık yapacakları (veya yükseltecekleri] kulenin -bu her¬halde Galata Kulesi olmalıdır- uygun bir yerine Murad Bey'in adını veren bir kita¬be koymayı da teklif etmişlerdi. İtalya'-daki merkez bu girişimi öğrendiğinde Galata idaresine çok sert bir mektup yazarak tahkimatı kuvvetlendirmeye ye¬tecek zenginlikte olduğunu bildirmişti. Kule 1445-1446 yıllarında Baldassare Maruffo tarafından yükseltilmiş olmalı¬dır. Nitekim Mumhâne veya Kireç Kapı-sı'nda eskiden bulunan bir mermer lev¬hada podesta (Cenovayı temsil eden va¬li) Maruffo'ya, buradaki surları geniş¬lettiği ve İsa Kulesi'ne kadar bir misli daha yükselttiği için şükran ifadeleri yer alıyordu.
1453'te İstanbul'un fethinin arkasın¬dan Cenevizliler kalenin anahtarlarını sa¬vaşsız teslim ettikleri için ellerine, ken¬dilerine bazı haklar tanındığını bildiren bir ferman verilmişti. Çeşitli kopyalan günümüze kadar gelen bu fermanda Fâ¬tih Sultan Mehmed Cenevizliler'in kale¬lerini yıkmayacağını açıkça ifade ediyor¬du. Ancak yine de hükümranlığının deli¬li olmak üzere surların kara tarafında-kilerin üst kısımları ile Galata Kulesi'nin tepesinden 10 arşın (7,58 m.] kadarı yık¬tırılmıştır. Surların ve kulenin Fâtih dö¬neminde Zağanos Mehmed Paşa idare¬sinde tamir ettirilmiş olduğu yolunda bir rivayet vardır. II. Bayezid devrinde 915 (1509) yılında kırk beş gün süren ve "küçük kıyamet" olarak adlandırılan depremde Galata surları ile kulesinin de zarar gördüğü bilinmektedir. Bu tah¬ribatın ardından mimar Murad b. Hay-reddin idaresinde yapılan tamir çok kı¬sa süre içinde tamamlanarak 1510 yılı ortalarında bitirilmiştir. Bugünkü zemin¬den ikinci kat hizasında (13,20 m.) ve üçüncü kat hizasında (17,17 m.) gövdeyi saran tuğladan iki kuşak bu tamirin işa¬retleri olmalıdır. Bunlardan üstteki o derecede açık Türk mimarisi üslûbunda-dır ki kulenin hiç değilse bu kuşaktan itibaren yukarısının Türk inşaatı olduğu söylenebilir. Esasen beşinci katın pen¬cerelerinin tuğladan sivri kemerleri de hiçbir şüpheye yer vermeyecek surette Türk inşaatıdır. Böylece kulenin iki veya üçüncü katına kadar olan alt kısmı Ce¬neviz, bunun yukarısı ise Osmanlı-Türk yapısı olmaktadır.
Galata Kulesi XVI. yüzyılda. Kasımpa¬şa Tersanesi'nde çalıştırılan sultana ait harp esiri hıristiyanlarca diğer burçlarla birlikte barınak olarak kullanılmaktaydı. Türkler'e 1552'de esir düşen adı meç¬hul bir İspanyol bu kulelerde yaşadıkla¬rını ve ölenlerin hendeklere gömüldü¬ğünü anlatır. 1574'te İstanbul'a gelen Fransız Pİerre Lescalopier. Galata'nın en yüksek yerinde yüksek ve güçlü bir burç bulunduğunu, bunun o sırada zindan olarak kullanıldığını yazar. Brettenli Mic-hael Heberer de 1582-1588 yıllarında İs¬tanbul'da esir olarak bulunduğunda, "etrafı yüksek duvarlarla çevrili geniş bir avlu ortasındaki pek yüksek yuvar¬lak gövdeli kule"nin içinde sultanın çe¬şitli işlerde çalıştırılan 1500 esirinin ba¬rındığını bildirir. Galata zindanı XVIII. yüzyılda artık Haliç kıyısındaki Azapka-pı'ya yakın bazı burçlarda bulunuyordu. Buradaki Koyun Baba Türbesi ve bunun¬la ilgili halk efsanesi bu zindan yerinin son hâtırasıdır.
Evliya Çelebi, XVII. yüzyılın ilk yarısın¬da kulenin 118 mimari arşın yüksekli¬ğinde ve tepesinin kurşun kaplı bir kü¬lahla örtülü olduğunu bildirdikten son¬ra, "İçi on kat halinde zindan İse de şim¬di tersanenin gemi levazım ambarı ol¬muştur" der. Yine o sıralarda Hezarfen Ahmed Çelebi kollarına yapma kanatlar takarak Galata Kulesi'nden atlamış ve Üsküdar'da Doğancılar'a inmiştir. Gala¬ta'da astronomi âlimi Takıyyüddin er-Râsıd'ın 1S75'te kurduğu, fakat 1580'-de tahrip edilen rasathanesinin Galata Kulesi'nde olduğunu yazanlar varsa da bu rasathanenin Tophane sırtlarında Gritti Konağı yanında bulunduğu kesin¬lik kazanmıştır. Ancak Takıyyüddin'in bazı rasatlar için geçici olarak Galata Ku-lesi'nden faydalanmış olabileceği pek açık olmayan bir kısım kayıtlara daya¬nılarak tahmin edilmektedir. Çok daha sonraları Şeyhülislâm Seyyid Feyzullah Efendi Galata Kulesi'ni Cizvit papazı Bes-nier'nin yardımıyla bir rasathaneye dö¬nüştürmeyi tasarlamış, fakat 1703'te öl¬dürülmesi üzerine bu tasarı gerçekleş¬memiştir.
XVIII. yüzyıldan itibaren kule Mehter¬hane Ocağı ile yangın gözleyi çileri ne tah¬sis edilmiştir. Ermeni coğrafya yazarı P. G. İnciciyan, 1717'den beri Galata Kule¬si'nde gece yansını duyurmak üzere kös vurulduğunu bildirir. XVIII. yüzyılda ku¬lede bir mehterhane takımının yaşadı¬ğı, buradaki mûsiki aletleriyle köslerin tamirine lüzum gösteren 1194 (1780) tarihli bir arızadan da anlaşılmaktadır. 1791'de İstanbul'a gelen Salaberry adlı yabancı seyyah. Galata Kulesi'nde fetih¬ten beri her gün aynı saatte "kötü bir müzik" çalındığını yazarken herhalde buradaki mehterhanenin nevbet vur¬masını kastetmiştir. Yine İnciciyan'a gö¬re. Galata Kulesi'nde XVIII. yüzyıl basla¬rından itibaren yangınları gözetleyen ve bunları şehrin başka mahallelerine kös vurarak duyuran bir gözcü teşkilâtı da bulunuyordu.
III. Selim döneminde 28 Zilhicce 1208-de [31] büyük bir yangın¬da kulenin külahı yanmış, duvarlar da ateşten zarar gördüğünden çepeçevre 2,5 zira (1,895 m.) indirilerek yeniden sağlam duvar örülmüş ve üstteki esas katın dört tarafına 2 zira dışarı taşan camlı çıkmalar (köşk) yapılmıştır. İçeri¬de ise odalar, sofalar ve divanhane inşa edilmiştir. Yangınları haber veren davul sesinin uzaklardan duyulabilmesi için kuleye büyük bir de kös yerleştirilmiş¬tir. Bu tamir ve değişikliği devrin şairle¬ri çeşitli tarih manzumeleriyle anarlar. Ayıntablı Aynî, "Dedi tecdidine menküt ile Aynî târîh / Yenilendi Galata Kullesi pek oldu güzel" 1209 (1794-95) derken Vahîdî adında başka bir şair on beyitlik manzumesinde yangında harap olan ku¬lenin III. Selim tarafından tamir edildi¬ğini bildirmekte, ayrıca burada mehter¬hanenin de nevbet vurduğuna temas et¬mektedir: "... Etti tecdîdine ferman bu resm üzre o şâh / Oldu Elvend ile hem-ser kule-i gîtî-nümâ / Çalınır nevbet-i şâhâne ile tabl-ı sürür/Dâima ola ni-gehbanlığlle dîde-küşâ / ... / Dedi men¬küt ile ârâyiş-i târihi Vahîd / Galata Kul¬lesi oldu yeni zîverle bina" 1212 (1797-98). Galata Kulesİ'nin IH. Selim dönemin¬de aldığı yeni görünüş, I. Melling, A. L. Castellan, Graf von Stackelberg'in çiz¬dikleri resimlerde bütün ayrıntıları ile görülür. J. M. Jouannin ile J. van Gaver'in 1840'ta basılan Türkiye hakkındaki ki¬tabının bir gravüründe de kule bu biçi¬miyle tasvir edihniştir. Bu yıllarda İstan¬bul'a gelen yabancı ressam ve seyyah¬lar, şehrin genel manzarasını çizmek ve¬ya uzaktan seyretmek için kulenin tepe¬sindeki köşke çıkıyorlardı. O yıllarda bu¬rada gecenin her saatinde açık bir kahve¬hane bulunmaktaydı. P. A. Jaubert 1806'-da. Ch. Mac-Farlane 1828'de bu kahve¬haneden bahsederler.
II. Mahmud döneminde 2-3 Ağustos 1831 yangınında Galata Kulesi bir daha yanarak harap oldu. Derhal öncekinden daha değişik biçimde tamir edilen kule¬deki çalışmalar sırasında Sultan Mah¬mud burayı ziyaret etmiş ve uygun bir saat konulmasını İstemiştir. Önceki ta¬mirde yapılan dört çıkmalı cihannümâ yerine yarım yuvarlak kemerli pencere¬lerle aydınlanan büyük bir sofa inşa edil¬miş, bunun üstündeki daha ufak çaplı ve yine pencereli katın önüne de demir parmaklıklı çepeçevre bir balkon konul¬muştur. On dört pencereden ışık alan bu katın üstünde kurşun kaplı oldukça sivri bir külah yapılmıştır. Külah üzerine açılmış dört pencere çatı arasını aydın¬latıyordu. Kulenin girişi mermerden, em-pire üslûbunda sövelerle çerçevelenerek üzerine tuğrası Gumhuriyefin ilk yılla¬rında kazınmış bir kitabe konulmuştur. Sair Pertev'in 1248 (1832-33) yılını veren on altı mısralık tarih manzumesi kapı üs¬tünde yer almıştır. Burada kulenin yan¬gında harap olduğu ve Sultan Mahmud tarafından tamir ettirildiği ifade edilir: "... Bu külle ez-kazâ yanmıştı yaptı eski¬den a'lâ / Görüp bağrı yanıklar bildi ney¬miş şîre-i ihsan / Bu külle zînet-i şehr-i Stanbul olsa şâyeste / Menâr-ı kulle-i ikbâl-i şevket dense de şâyân / ... / Se¬za Pertev güherle zeyn olunsa seng-i tâ¬rihi / Bu külle pek metîn oldu pek a'lâ yaptı Mahmud Han" 1248 (1832-33). İs¬tanbul Arkeoloji Müzesi'nde bronz eser¬ler arasında yer alan bir çanın Galata Kulesi'nden getirildiği kayıtlıdır. Bunun kuleye konulması istenen saatla ilgili olup olmadığı bilinmemektedir. Ancak İs¬tanbul'a 1834-1835 yıllarında yaptığı seyahati anlatan J. von Röder, Galata Ku¬lesi için Napoli kralı tarafından bir saat hediye edildiğini bildirir.
II. Mahmud tarafından yaptırılan biçi¬miyle kule J. F. Levvis'in, E. Flandin'in. Miss Pardoe'nin. Brindesi'nin albüm ve kitaplarındaki renkli veya siyah-beyaz gravürlerle, 1855'e doğru çekilmeye baş¬lanan İstanbul'un ilk fotoğraflarında yer almıştır. Ancak kulenin külahının daha 1270'te (1853-54) tamir edilmesine lü¬zum görüldüğü bir belgeden öğrenilmek¬tedir. 1861 de yayımlanan A. Joanne ile E. İsambert'in seyyah rehberinde Gala¬ta Kulesi'nin sekiz katı olduğu. 141 ba¬samaklı merdivenle pencereli büyük sa¬lon veya sofaya çıkıldığı, burada bir kah¬vehanenin bulunduğu kayıtlıdır. Bu so¬fadan kırk bir basamaklı başka bir mer¬diven daha yukarı kata çıkışı sağlıyordu. Bu ahşap çekme babalı bir döner mer¬divendi. Çatı arası ise o yıllarda muaz¬zam bir güvercinlik durumundaydı.
Galata Kulesi, azınlıklarla Levantenler tarafından idare edilen Şehremaneti VI. Belediye Dairesi'nin "imar" adı altındaki tahrip çalışmaları ile etrafındaki avlu¬sunu, surlardaki kapılarını, kıyıya doğru uzanan sur duvarlarını kaybetmiş, hen¬dekleri de doldurulmuştur. Bütün Türk dönemi boyunca kulenin dibinden sağlı sollu bir taraftan Kasımpaşa'ya, diğer taraftan Tophane'ye inen büyük Türk mezarlığı, buralarda yapılacak Levanten evlerine yer açmak için servileri ve taş¬lan ile yok edilmiştir. Kulenin dibi ve et¬rafında, eski gravürlerde ve hatta fo¬toğraflarda görülen Türk mimari uslu-bundaki ahşap evler yıktırılarak yerleri¬ni üslupsuz kagir ev ve apartmanlar al¬mıştır. Bu binaların aşırı derecede yük¬sek oluşu Galata Kulesi'nin uzaktan gö¬rünüş nisbetlerine zarar vermiştir. Bun¬ların arasında, bir İskoç şatosu üslûbun¬da inşa edilen ve şimdi Beyoğlu Hasta-hanesi olan eski İngiliz Deniz Hastaha-nesi kulenin dibindeki sivri külahı ile gözleri rahatsız eder. Kulenin dibindeki mezarlık ortadan kaldırılırken kuleye ye¬şil bir çevre sağlayan ağaçları da tama¬men kesilmiştir.
Galata Kulesi 187S'te çıkan bir fırtı¬nada külahının sökülmesi üzerine bu un¬surunu kaybetmiş, pencereli en üst ka¬gir katın üzerine poligon biçiminde iki ahşap oda yapılarak ortaya da uzun bir bayrak direği dikilmiştir. II. Mahmud dö¬nemine ait, iki kagir katı bağlayan dö¬ner merdiven de kaldırılmıştır. Ayrıca 1874'ten itibaren İstanbul'da modern itfaiye teşkilâtı kurulurken Galata Kule¬si tepesinde bir yangın haber merkezi oluşturulmuştur.
Yüz yıl kadar önceleri Galata Kulesi. henüz bütün güzelliklerini koruyan eski İstanbul'un en iyi seyredildiği yer olarak tanınmıştı. Mehmed Râif Bey'in Mir'ât-ı İstanbul'unda kulenin her bir pencere¬sinden görülen manzaranın ayrıntılı tas¬viri vardır. En tepede bulunan poligon biçimindeki odaların döşemelerinin 1959-1960 kışında kirişlerinin çürüyerek çök¬mesi üzerine ciddi bir biçimde tamir edil¬mesi düşünülerek İstanbul Belediyesi 1964'te çalışmalara başlamıştır. Kule¬nin 1833-1876 yılları arasındaki şekline dönülmesi kararlaştırılmış ve bu iş mo¬dern malzeme ile yapılmıştır. Ancak kü¬lah Sultan Mahmud döneminin külahına nazaran daha az sivridir. 1964'ten 1967'-ye kadar süren çalışmalar yüksek mi¬mar Koksal Anadolu tarafından proje¬lendirilmiş ve kule 28 Eylül 1967 tari¬hinde yapılan bir törenle resmen açıl¬mıştır.
Kulenin masif taş temeli kayalık ve killi şistli bir zemine oturur. Yüksekte olan girişe taş bir merdivenle ulaşılır. Bu girişin evvelce bütün tahkimatlarda olduğu gibi gerektiğinde yukarı kaldırı¬lan ahşap bir köprüsü bulunduğu bazı izlerden anlaşılmaktadır. Kulenin ete¬ğinde eskiden onu kavisli biçimde çevi¬ren bir sur duvarının olduğu, böylece ku¬lenin etrafında bir avlunun varlığı bilin¬mektedir. Bugün bu duvardan kalan kü¬çük bir parçaya, 1957'de eski yerinden sökülen Bereketzâde Çeşmesi yerleşti¬rilmiştir. İçerideki toprak temizlendiğin¬de 1.60 m. yükseklik ve 0,72 m. genişli¬ğinde bir kanal bulunmuştur.
Zeminde iç çapı 8,95 m., duvar kalın¬lığı ise 3,75 m. olan kulenin dıştan çapı 16,45 metreyi bulur. Gövdede yerden 17,17 m. yüksekte ve üçüncü kat hiza¬sında tuğladan zencirek motifli bir ku¬şak vardır. Bunun 1510 tamirinde göv¬denin buradan itibaren yenilendiğine işa¬ret ettiği tahmin edilmektedir. Esasen beşinci kat pencerelerin biçimlerinden de anlaşıldığı gibi bunlar tam Türk mi¬marisi karakter indedir. Ayrıca üç ile dör¬düncü kat arasındaki merdiven tekniği de farklıdır. Asıl girişten itibaren yukarı çıkış dördüncü kata kadar kulenin yal¬nız bir tarafında duvar kalınlığı içindeki taş bir merdivenle sağlanmışken dör¬düncü kattan sonra yukarı çıkış duvar dışında ahşap basamaklıdır. Bugün yukarıya kolayca çıkışı sağlayan bir asan¬sörü vardır. En üstteki sekizinci katı ör¬ten sivri külah beton karkas olarak ya¬pılmıştır ve en tepedeki alem dibinde 62,60 metreyi bulması tasarlanmışken bu ölçüden biraz daha eksik bırakılmış¬tır. Restorasyondan sonra Galata Kule¬si'nin en yukarı katında bir lokanta açıl¬mıştır.

Bibliyografya:

Ayntablı AynîDiuanı, İstanbul 1258, s. 304; Pertev Diuant, İstanbul 1256, s. 30-31; Evliya Çelebi, Seyahatname, I, 430; L. Sauli. Dalla coionia dei Genouesi in Galata, Torino 1831; L. T. Belgrano, Documenti riguardanti la colo-nia Genovese di Pera, Genova 1888; Mehmed Râif, Mir'ât-ı İstanbul, İstanbul 1314, s. 415-428; Celâl Esad [Arseven]. Eski Galata ue Bi¬naları (İstanbul 1329), İstanbul 1989, s. 64-71; a.mlf., "Galata Kulesi", SA, II, 621-623; A. M. Schneider - M. Is. Nomidis, Galata, İstanbul 1944, s. 6; Semavi Eyice. Galata ve Kulesi, İs¬tanbul 1969; C. Desimoni, "Sui quartiere dei Genovesi a Costantinopoli nel secolo XII", Giornaie Liguistico, II (1874), s. 137-180; a.mlf., "I Genovesi e i loro quartieri in Costanti¬nopoli nel secolo XIII", a.e., III (1876), s. 217-274; M. de Launay, "Notice sur le vieux Ga¬lata", L'uniüers, Revue orientaie, sy. 1-4, İs¬tanbul 1874-75; J. Gottvvald. "Die Stadtmauern von Galata", Bosporus-Mitteilungen des De-utschen Ausflugs uereins, yeni seri: IV, İstan¬bul 1907, s, 5-72; İ. Hakkı Konyalı. "Galata Kulesinin Meraklı Hikâyesi", TTOK Belleteni, sy. 119 (19511, s. 12-13; Halûk Şehsuvaroğhı, "Galata Kulesi", a.e., sy. 157 (1955), s. 6-7; Koksal Anadolu. "Galata Kulesinin Turistik Tanzimi", Arkitekt, XXX!V/317, İstanbul 1964, s. 150-159; XXXV/318 (1965), s. 18-24; R. Ek¬rem Koçu, "Galata Kulesi", İsLA, XI, 5901-5910 (İstanbul hakkındaki bütün kitaplarda ve seya¬hatnamelerde Galata Kulesinin bahsi geçti¬ğinden burada sadece kısaltılmış bibliyograf¬ya verilmiştir).


sana senden olur her ne olursa başın selamet bulur dilin durursa.....


Paylaş facebook Paylaş twitter
 

Ramazanda yemek Beni buradan götürün!.. ||semerkandyayin| semerkand.tv| semerkandradyo| semerkanddergisi| semerkandaile| mostar| semerkandpazarlama| sultangazi.bel.tr| sitemap| Arama Sonuçları| Dervişler Mekanı| Wap| Wap2| Wap Forum| XML| Rss| DervislerNet/Facebook | DervislerNet/Twitter | Forum İletişim| |||www.dervisler.net 0.085 saniyede oluşturulmuştur


Galata KulesiGüncelleme Tarihi: 16/12/18, 05:25 Dervisler.Net © 2008-2014 |Lisans(SMF) |Sitemap | Facebook | Twitter | İletişim