Hz İDRÎS - Peygamberler Tarihi
Dervişler.Net Anasayfa

Forumda toplam 25.065 konu paylaşıldı... Bu konulara toplam 145.656 yorum yapıldı. Bugün 0 konu ve 0 ileti gönderildi.. Toplam : 22914 üyeli aileyiz.
Dervişler Mekanında, Hz İDRÎS, konusunu okuyorsunuz... Bu konu 5701 defa okundu.İsim benzeri konuları sayfanın altından takip edebilirsiniz.
Hayırlı paylaşımlar diliyoruz. Aradığınız konuyu bulamadıysanız bizimle iletişime geçebilirsiniz. Yazı alıntılarında kaynak(www.dervisler.net) gösterilmesi rica olunur.

Dervişler Mekanında paylaşılan en güzel konu:{ Hz İDRÎS}   Okunma sayısı 5701 defa

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Türkoğlu

  • Çalışkan Üye
  • ***
  • İleti: 398
  • Konu: 151
  • Derviş: 5047
  • Teşekkür: 0
Hz İDRÎS
« : 07/05/09, 18:19 »
Hz İDRÎS


Kıır'ân-ı Kerim'de adı geçen peygamberlerden bîri.
Kur'an'da sadece iki yerde doğrudan zikredilmektedir. Bunların birinde, "Ki*tapta İdris'İ de an; çünkü o çok sadık bir peygamberdi. Biz onu yüce bir makamayükselttik [1][534] diğerinde. "İsmail'i, İdris'i, Zülkifl'i de hatırla. Bun*ların hepsi sabredenlerdendi. Onları rah*metimize kabul ettik. Onlar hakikaten İyi kimselerdendi [2][535] de*nilmektedir. Kur'an'da İdrîs'le ilgili olarak "ağlayarak secde etme, doğruya ulaştırıl*ma, seçkin kılınma [3][536] şa*nının ve mekânının üstün ve yüce olma*sı [4][537] sabredici olma [5][538] sıddîk ve nebî olma [6][539] gibi nitelikler de yer al*maktadır.[7][540] Hadisler*de İdrîs'ten sadece mi'rac hadisesi do-iayısıyla bahsedilir. Hz. Peygamber onun*la bazı rivayetlere göre ikinci, hadislerin çoğunluğuna göre ise dördüncü kat se*mada karşılaşmıştır.[8][541]
İdrîs'le ilgili olarak gerek tarih, tabakat ve tefsir kitaplarında gerekse kısas-ı en*biyâ türü eserlerde oldukça farklı ve ay*rıntılı rivayetler yer almakta, idrîs kelime*sinin menşei ve anlamına dair çeşitli gö*rüşler ileri sürülmektedir. Arap lugatçı-lan, idrîsin yabancı bir kelime olduğunu belirtmektedir.[9][542] Aioys Sprenger ve Eickmann gibi bazı Batılılar ise kelimenin Arapça olduğu görüşündedir.[10][543] Bazı İslâmî kaynaklarda İdrîs'in asıl adının Uhnûh (Ahnûh) olduğu. Allah'ın kitabını çok okuduğu için kendisine İdrîs denildiği nakledilirse de [11][544] bu görüş doğru ka*bul edilmemektedir. İdrîs kelimesinin İb-rânîce ve Süryânîce'de aslının bulunma*dığı nakledildiği gibi "ders" kökünden "if îl" kalıbında Arapça bir kelime olup İb-rânîce'de "öğretti, alıştırdı, eğitti" anla*mındaki "hnh" kelimesinin tercümesi ol*duğu da ileri sürülmüştür.[12][545] Zemahşe-rî. idrîsin ders kökünden Arapça bir keli*me olduğu, Allah'ın kitabını çok okuyup incelediği için kendisine bu ismin verildi*ği yolundaki görüşü reddeder.[13][546]
Modern çalışmaların çoğunda idrîs ke*limesinin Arapça olmadığı kabul edilmek*te, fakat hangi dilden geldiği hususunda farklı görüşler ileri sürülmektedir. Theo-dor Nöldeke, önceleri kelimenin Theodo-ros'tan geldiğine kani iken daha sonra bir havarinin adı olan Andreas'ın Süryânîce kanalıyla gelen Arapça şekli olduğunu ile*ri sürmüştür. Richard Hartmann da İdrîs adının Andreas'tan geldiğini düşünmek*te, ancak bunun bir havari değil Büyük İskender'in âb-ı hayâtı aramaya çıkarken yanına aldığı aşçısının adı olduğunu söylemektedir. Grimme,kelimenin Güney Arabistan menşeli ola*bileceğini belirtmişse de Güney Arabistan kitabelerinde böyle bir isme rastlanma*mıştır [14][547] Paul Casanova. id-rîsin aslının "ezra" olduğunu, buradan Grekçe'ye "esdras" olarak geçtiğini, ora*dan da idrîse dönüştüğünü öne sürmek*tedir.[15][548] C. H. Toy, idrîs kelimesinin Mopsuestialı Theodo-re'dan geldiğini iddia ederken Albright kelimeyi Hermes-Poemandres'e bağlar.[16][549]
İdrîs kelimesinin menşeine dair bu gö*rüşler İdrîs'in kimliğiyle ilgili tartışmaları da beraberinde getirmektedir. Müslüman müellifler, Kur'an'daki bilgilerden hare*ketle ve Kur'an dışı kaynaklardan. Özellik*le de Kitâb-i Mukaddes, apokrif eserler ve rabbânî literatürden faydalanarak İdrîs'i, Kitâb-ı Mukaddeste yer alan ve semaya kaldırılmış olan şahsiyetlerden [17][550] biri olarak kabul etmişlerdir. Diğer taraftan İdrîs, Hermes'le de bir sayılmış*tır. İbnü'i-Kiftî, İdrîs'le ilgili şu görüşleri nakleder: Bazıları onun Mısır'da doğdu*ğunu ve adının Hermesü'l-Herâmise ol*duğunu söylemektedir. Yunanca'da adı Ermiş olup Arapça'ya Hermes olarak geç*tiğini söyleyenler de vardır. İbrânîler ona Hanûh demektedir, bu isim Uhnûh olarak Arapçalaştırılmiştır. Allah kitabında onu İdrîs olarak adlandırmaktadır.[18][551] Bîrûnî, Hermes'e İdrîs de denildiğini, bazılarının Buda'yı Hermes olarak kabul ettiklerini nakleder.[19][552]
Müslüman müelliflerin hepsi İdrîs'in. Kitâb-ı Mukaddesteki rivayete göre ebe*dî hayata ermiş olan veya Kitâb-ı Mukad*des dışı yahudi dinî literatürüne göre öl*meden cennete giren Hanok (Honoch) ol*duğunu kabul eder. Bu görüşü benimse*yen ilk müellif Taberî'dir.[20][553] Fahreddin er-Râzî [21][554] Nesefi [22][555] İbnü'l-Esîr ve diğer müfessir-ler de İbrânîler'in Uhnûh'u ile müslüman-lann İdrîs'inin aynı kişi olduğunu söyle*mektedir.
İslâmî kaynaklarda Uhnûh, Batı dillerin*de Enoch ve Henoch olarak zikredilen Ha*nok isminin aslı İbrânîce Hanok'tur. Ha*nok, Kitâb-ı Mukaddes'te dört farklı şah*sın ve bir şehrin adı olarak geçer. Konuyla ilgili olan Hanok, Âdem oğlu Şît oğlu Enoş oğlu Ken'ân oğlu Mahalâlel'in oğlu Yared'in oğludur.[23][556] Tevrat'a göre İbrânîce'de "ders vermek, aydınlat*mak" anlamlarına gelen Hanok [24][557] altmış beş yaşında Metuşelah'ın ba*bası olur; daha sonra 300 yıi Allah ile yü*rür, oğullan ve kızları doğar ve toplam 365 yıl yaşar. Nihayet gözden kaybolur, çünkü onu Allah almıştır [25][558] şu halde o ölmemiştir.[26][559] "Allah ile yürüdü" ifadesi bir öv*gü olup Hanok dışında sadece tufan ön*cesi şahsiyetlerden Nün için kullanılmış*tır.[27][560] Ahd-i Atîk'in Katolikler'ce kutsal sayılan Siracide bölümünde Hanok'un rabbin rızâsını kazan*dığı, yeryüzünden alındığı, ona benzer hiç kimsenin yaratılmadığı belirtilmektedir. Hanok, Âdem'den sonra yedinci nesildir.[28][561] Kendisin*den öncekilere ve sonrakilere göre ömrü kısadır. Hanok'un semaya yükseltilmesi imtiyazı daha sonra Peygamber İlyâ'ya da bahşedilecektir.[29][562]
Hakkında Kitâb-ı Mukaddes dışında Tal-mud ve Midraş ile apokrif literatürde de bilgiler bulunan Hanok'un bir peygamber mi yoksa kutsî bir şahsiyet mi olduğu ko*nusu yahudi âlimleri arasında tartışma*lıdır. Aggadah'ta (yahudilerin Talmud ve Midraş'ın kıssalar, efsaneler, alıntılar, dar*bımeseller, folklorlktemalariçeren bölüm*lerine verdikleri isim) Hanok, ölüm acısı*nı duymadan cennete giren dokuz sadık insandan biri olarak gösterilir.
Yahudi kaynaklarındaki bilgilere göre Hanok, gizli bir yerde sadık bir insan ola*rak yaşarken bir melek kendisine gelir ve bu inzivadan çıkıp Tann'nın yolunda git*meleri için insanlara öğretmenlikyapma-sıni ister. Bunun üzerine Hanok 243 yıl öğ*retmenlik (peygamberlik) yapar ve bu dö*nemde dünya huzur ve barışla dolar; hatta bütün krallar ve prensler ona boyun eğer. İnsanoğluna yaptığı hizmetle*re karşılık Allah onu gökte de meleklerin kralı yapmaya karar verir ve şimşek gibi savaş atlarının çektiği alev saçan bir ara*bayla kendisini semaya alır. Allah Hanok'a muhteşem bir elbise ve gözleri kamaştı*ran bir taç giydirir. Ona hikmetin bütün kapılarını açar ve kendisine "Metatron" [30][563] adını verir, bedenini bir şuleye dönüş*türür, onu fırtına, kasırga ve gök gürle-mesiyle kuşatır.[31][564]
Hanok, mistikyahudi grupları içerisin*de kendisine büyük önem verilen bir şah*siyettir. Bu gruplara göre bazı melekler özel bir mazhariyete erişmiş olup bunla*rın en başında Metatron yer alır. Böylece
o başmelektir ve diğerlerinin prensidir. Merkabah literatürüne göre Metatron. Hanok'un beşerîlikten kurtulmuş ve melekleşmiş hali olup göğe alındıktan sonra orada insanların amellerinin kaydını tut*maktadır.[32][565] Kabbalistler'e gö*re de altı harfle yazılmış olan Metatron Hanok'tur, fakat o yeryüzündedir. Zohar kitabına göre Hanok, Âdem'in nesillerin*den her birinin kitapları gibi bir kitap sa*hibidir. Onun kitabı "hikmetin sırrfdır.[33][566] Dünyanın sonuna doğru Hanok, Eliya (İlyâ, İlyâs) ile beraber "yol açıcı" ve "hazırlayıcı", dolayısıyla meh-dî rolünü oynayacaktır. Bunlara göre Ha*nok rnelekleşince Metatron adını almış ve nûrânîleşmiştir. Eliya da ölmemiş, gö*ğe çekilmiştir, fakat hâlâ beşerî formu*nu korumaktadır. Ancak Hanok ile Eİiya'-nın aynı şahıslar olup değişik isimlerle ifade edildiğini ileri sürenler de vardır.[34][567]
Hanok'la ilgili kaynaklardan biri de apokrif kabul edilen "Hanok'un Kitabı"-dır. Üç farklı nüshası bulunan eserin Eti*yopya dilinde yazılmış olanında Hanok iyi insanlarla Allah arasında bir aracıdır. Se*mavî bir yolculuğa çıkar ve bu yolculukta bütün yaratılışın sırlarma, unsurlarına muttali olur.[35][568] Slav di*linde kaleme alınmış olanda ise Hanok'un meleğin kanadında yedi feleği ziyareti anlatılır. 0, yedinci kat semada Allah'yı ar*şa istiva etmiş olarak müşahede eder. ayrıca "mühürlü kitaplar"ı da görür. Tan*rı melek Vreveil'e. Hanok'a semanın ve arzın işleyiş düzenini ve diğer konulan anlatmasını, Hanok'a da bu anlatılanları 360 kitap içerisinde kaydetmesini emre*der.[36][569]
Kur'ân-i Kerîm'de yer alan. "Biz onu yü*ce bir mekâna yükselttik" [37][570] ifadesinin neye delâlet ettiği husu*sunda farklı yorumlar yapılmıştır. Bazı*ları bunun İdrîs'in ruhunun kabzedildiği dördüncü veya altıncı kat sema olduğu*nu, bazıları bununla cennetin kastedildi*ğini, kimileri de ona peygamberlik veril*mesinin ima edildiğini söylemişlerdir.[38][571]
Hz. İdrîs'in terzi olduğu, her İğne sap*layışında "sübhânellah" dediği, akşam ol*duğunda yeryüzünde ameli ondan daha üstün hiç kimsenin bulunmadığı da İbn Abbas'tan rivayet edilmiştir.[39][572] "Bizonu yüce bir mekâna yükselttik" mealindeki âyet açık*lanırken kendisine hem peygamberlik hem de otuz sahîfe verilmesi yanında kalemle yazı yazan, elbise diken, hesap ve yıldız ilmiyle meşgul olan ilk insanın İdrîs olduğu belirtilir.[40][573]
İdrîs bazan İlyâ (İlyâs) ile aynı kişi sayıl*mıştır. Nitekim Abdullah b. Mes'ûd'dan nakledildiğine göre, "İlyâs da şüphe yok ki gönderilmiş peygamberlerdendi" [41][574] mealindeki âyetin tefsirin*de İbn Mes'ûd ile İbn Abbas, İlyâs ile İd-rîs'in aynı kişi olduğunu söylemişlerdir. Hatta İkrime bu âyetin İbn Mes'ûd mus-hafında, "İdrîs de şüphe yok ki gönderil*miş peygamberlerdendi" şeklinde yazılı olduğunu nakleder.[42][575]
Nebî İdrîs'in uzun boylu, beyaz tenli, geniş göğüslü, iri karınlı, iri kemikli, vü*cudu hafif kıllı, gür saçlı, ince sesli, yu*muşak sözlü, kısa adımlı olduğuna dair rivayetler vardır.[43][576]
Taberî'nin naklettiğine göre Allah ona peygamberlik verdiğinde Hz. Âdem 622 yaşında idi. Âdem ve Şît'ten sonra âde-moğlundan ilk peygamber odur. Allah ona otuz sahîfe vermiştir. Kâbiloğullan'na peygamber olarak gönderilmiş, kavmine tebliğde bulunup hak yola davet etmiş, onlardan Allah'a itaat etmelerini, şeyta*na karşı çıkmalarını istemiş, fakat kavmi onu dinlememiştir. İbn İshak'ın nakletti*ği bir rivayette ise Yared oğlu Uhnûh'un altmış beş yaşında Heddâne ile (Eddâne) evlendiği ve bu evlilikten Metuşelah adlı bir oğlunun olduğu belirtilir. Aynı rivayete göre Uhnûh semaya refedümeden önce yerine oğlunu bırakmıştır.[44][577]
Hz. İdrîs'e ilâhî bilgileri ihtiva eden otuz sahîfe indirilmiştir. O, Âdem'in ve Şît'in sahîfelerini de kalbinin üzerinde taşırdı. Remil ilmi, hey'et, nücûm, hesap, tıp, ne*batların sırlan, garip sanatlar, yazı yaz*mak, dikiş dikmek, terazi kullanmak gibi meslek ve sanatları İdrîs İcat etmiştir. Sa-hlfelerinde semavî sırlar, ruhanîlere hük*metmenin yöntemleri, varlıkların özellik*leri gibi konulara dair bilgiler vardı. Çok sayıda talebesi olan İdrîs, yeryüzünde ilk defa demiri keşfedip ondan aletler yap*mış, ziraatı geliştirmiş, deri ve kumaşlar*dan elbise dikmiştir [45][578] Yıldızlar ve hesap il*miyle ilk meşgul olan kişi olduğu için Yu*nanlı hakîmier ona "Hermesü'l-hakîm" (Hermesü'I-Herâmise) demişlerdir.[46][579]
İdrîs'in kimliği konusunda en çok ilgi çeken hususlardan biri de onun yarı efsa*nevî bir şahsiyet olan Hermes'le ilgisidir. İslâmî kaynaklarda üç Hermes'ten söz edilmekte olup her biri değişik özelliklere sahiptir. Bunlar Hermes (Hermesü'1-Herâmise), Bâbiili Hermes ve Mısırlı Hermes'-tir. Birinci Hermes hakkındaki rivayetler İdrîs'e dair anlatılanlara benzemekte, bazılarınca bunun Uhnûh ve İdrîs'le aynı kişi olduğu kabul edilmektedir. Bu Her*mes, gökler hakkında bilgiye sahip olan ve insanlara tıp konusunda bilgiler veren ilk insandır. Onun harflerin ve yazının mu*cidi olduğuna, insanlara giyinmeyi öğ*rettiğine de inanılır; ilk defa Allah'a iba*det etmek için evler bina etmiş. Nûh tu*fanını haber vermiştir.[47][580]
İdrîs nebî motifi, gerek tasavvuf ve tek*ke şiirinde gerekse divan ve halk edebi*yatlarında geçmekte, Hz. İdrîs'in semaya urûcu, "Biz onu yüce bir mekâna yükselt*tik" âyetine [48][581] dayandırıl*makta ve mi'râciyyelerîn çoğunda onun urûcuna temas edilmektedir.

Bibliyografya :


Mustafavî, et-Tahkik, "drs" md.; Tâcü'l-'arûs, "drs" md.; Kamus Tercümesi, "drs" md.; Müs-ned.m, 148, 260; IV, 207,209; V, 143, 144; Bu-hârî, "Şalât", l,"Bed>ü'l-halk",6, "Enbiyâ5", 4, 5, "Tevhİd", 37; Müslim, "İmân", 259, 263, 264; Tirmizî, "Tefsîrül-Kur'ân", 19/ 3; Nesâî, "Şa*lât", 1; İbn kuteybe. e/-Macânf(Sâvî), s. 10; Ta*berî, Câmi'u'l-beyân, Beyrut 1984, XVI, 96-97; a.mif.. Târih (Ebü'J-Fazl). I, 169-173; Sa'lebî, 'Arâ'isü'i-mecalis, Beyrut 1985, s. 49-50; Bîrû-nî, ei-Âşârü'i-bâkıye (nşr. C. E. Sachau), Leipzig 1923, s. 206; Nesefı, Medârikü'l-Lenzil, İstan*bul 1984, III, 30, 38, 265; Zemahşerî, ei-Keşşâf (Beyrut), II, 513; Mevhûb b. Ahmed el-Cevâlîkî. el-Mucarreb (nşr. F Abdürrahîm}, Dımaşk 1410/ 1990, s. 102-103; Fahreddin er-Râzî, Mefâtî-hu'l-ğayb, XXI, 233; Ibnü'1-Esîr, el-Kâmil, I, 54-55, 59-62; Jbnü'I-Kıftî. ihbârü'l-'uiemâ1 (Lip-pert), s. 1-7; Beyzâvî. Enuârü't-tenzil, İstan*bul 1303, II, 40; Rabgûzî, Kısasü'l-enbiyâ: The Stories ofthe Prophets (nşr. ve trc. H. E. Boe-schoten v.dğr], Leiden 1995,1,40-43; İbn Kesîr, Tefsîrü'l-Kw'ân,V, 236; a.mlf., Kışaşü'l-enbi-yâ',1, 101-103; a.mlf., el-Bidâye, Beyrut 1981, I, 99-100; Fîrûzâbâdî, Beşâ'ir (nşr. M. Ali en-Neccâr), Beyrut, ts. (el-Mektebelü'1-ilmiyycl, VI, 51-52; Tecnd Tercemesi, IX, 88-89; Muham-med b. Muhammed  Altıparmak, DelâiU Nübüu-uet-iMuhammedi (s.nşr. Sabri Yılmaz), İstanbul 1985,1, 220; Ni'metullah el-Cezâirî. Kışaşü'S-en-biyâ* (nşr. Hasan Akil), Beyrut 1417/1997, s. 81-89; Nişancızâde, Mir'ât-ı Kâinat (s.nşr. A. Faruk Meyan), İstanbul 1987, I, 124-128; Ahmed Cev*det Paşa. Kısas-ı Enbiyâ ue Teüârih-i Hulefa, İs*tanbul 1386/1966,1, 17-18; E. Palis. "Henoch", DB, III/l, s. 593-594; J. Horovitz, Koranische Untersu.chu.ngen, Berlin-Leipzig 1926, s. 88; D. Sidersky, Les origines des legendes musu.1-manes dans ie Coran el dans les uies desprophetes, Paris 1933, s. 21; C. C. Torrey, The Jeujish Foundation of İslam, Mew York 1933, s, 70-72; A. Jeffery. The Foreign Vocabulary of theQur'an,Qa\ro 1938, s. 51-52; Abdullah Ay*demir, Tefsirde İsrâiliyyal, Ankara 1979, s. 278-281; Metin Akar, Türk Edebiyatında Manzum Mi'râc-nâmeler, Ankara 1987, s. 247-248;Sey-yid Hüseyin Nasr, İslâm'da Düşünce ue Hayat, istanbul 1988, s. 151-153; Mahmut Erol Kılıç, İslam Kaynakları İşığında Hermes ue Hermeük Düşünce (yüksek lisans tezi, 1989), MÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü, s. 25-33, 36-50; Hasan el-Levâsânî, Teuârîhu'l-enbiyâ', Beyrut 1404/ 1984, s. 21-26; M. Asım Koksal, Peygamberler Tarihi, Ankara 1993, s. 79-84; Ahmet Lütfi Ka*zancı. Peygamberler Tarihi, istanbul 1997, I, 79-90; P. Casanova. "idrîs erouzair", JA, CCV (1924), s. 356-360; A. J. VVensinck, "İdrîs". İA, V/2, s. 933-934; G. Vajda. "ldris", E/3(Fr.),I!l, 1056-1057; Nahum M. Sama - David Flusser-HaTm Z'ew Hirschberg, "Eııoch", EJd., VI, 793-794; Yehoshua M. Grintz, "Enoch, Ethiopic Book of", a.e., VI, 795-797; Shlomo Pines, "Enoch, Slavonic Book of", a.e., VI, 797-799; Gersham Scholem, "Metatron", a.e., XI, 1443-1446; S. D. Fraade, "Enoch", ER, V, 116-118.
Konu Adresi: http://www.dervisler.net/hz-idris-t11345.0.html



sana senden olur her ne olursa başın selamet bulur dilin durursa.....


Paylaş facebook Paylaş twitter
 

Ramazan Samsun İli Baraj ve Göletleri ||semerkandyayin| semerkand.tv| semerkandradyo| semerkanddergisi| semerkandaile| mostar| semerkandpazarlama| sultangazi.bel.tr| sitemap| Arama Sonuçları| Dervişler Mekanı| Wap| Wap2| Wap Forum| XML| Rss| DervislerNet/Facebook | DervislerNet/Twitter | Forum İletişim| |||www.dervisler.net 0.197 saniyede oluşturulmuştur


Hz İDRÎSGüncelleme Tarihi: 07/12/19, 15:07 Dervisler.Net © 2008-2014 |Lisans(SMF) |Sitemap | Facebook | Twitter | İletişim